image-ads_2000x150
image-6666backend

Rusiya Ukraynada niyə uğur qazana bilmir?– Moskvanın vəziyyəti Çeçenistandan da ağır olacaq

image-ads_728x90

Əfqanıstandakı sovet müharibəsinin veteranları və Rusiyanın Çeçenistandakı iki kampaniyasının veteranları evlərinə qayıdanda çoxları dinc həyata qayıtmaqda çətinlik çəkdilər. Bəziləri əldə etdikləri hərbi bacarıqlardan istifadə edərək müxtəlif cinayətlərə əl atırdılar. Və bu veteranlar o ölkənin sosial xidmətlərinə yük olmaq nöqtəsinə qədər içki içirdilər. İndi həm analitiklər, həm də sıravi ruslar qorxurlar ki, rus əsgərləri Ukraynadakı amansız müharibədən qayıdanda Rusiyanın həyatına ciddi və daha da mənfi təsir göstərəcəklər. Həqiqətən də, bu cür qorxular indi o qədər dərindir ki, bir çox rus şərhçiləri Ukraynadakı hazırkı müharibə haqqında qaçılmaz hesab etdikləri bu daxili sosial nəticələrdən daha çox münaqişənin özü haqqında dandan danışırlar.

Rusiyalı iqtisadçı Vladislav İnozemtsev deyir ki, Buça, İrpen və Ukraynanın digər şəhərlərində ortaya çıxan dəhşətli səhnələr Rusiya prezidenti Vladimir Putini təkcə hərbi cinayətkar etmir, həm də Rusiya ordusunun “keyfiyyətini” göstərir. İnozemtsev hesab edir ki, Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələrində xidmət edən əsgərlər o qədər intizamsız və cinayət əməllərinə meyllidirlər ki, yüz minlərlə müharibə veteranı evə qayıtdıqdan sonra onlar ölkənin özü üçün ciddi təhlükə yaradacaqlar. Ekspert yazır ki, Rusiya hərbçilərinin davranışı bir mənada o qədər də təəccüblü deyil, çünki onları mütəşəkkil cinayətkar qrup, Putin rejimi döyüşə göndərib: “Belə qruplardan biri oğurluq edirsə, digəri niyə qətllərdə ixtisaslaşmasın?”.

Onun sözlərinə görə , gələcək haqqında düşünən zaman hər kəs başa düşməlidir ki, Rusiyanın sayı bir neçə on min olan hakim elitası Moskva məğlub olduğu təqdirdə qaçacaq, Ukrayna müharibəsinin daha çox qəzəbli, travma almış, fiziki və psixoloji zədələnmiş veteranları isə ölkədə qalacaq. Və sonuncunun varlığı daha geniş Rusiya cəmiyyətinə dəhşətli şəkildə geri dönəcək. Nəticə etibarilə, “Putin növbəti ad gününü Haaqada qarşılasa və ya o qədər də uzun yaşamasa belə təcavüzkarlar, qatillər və soyğunçular cəmiyyətə qayıdacaqlar və onun fəaliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişəcəklər”, – deyə İnozemtsev bildirib. Əfqanıstan və Çeçenistan müharibələrinin veteranları Rusiya cəmiyyəti üçün o qədər də təhlükəli deyildi.

İnozemtsev qeyd edir ki, Ukraynadakı rus hərbi komandirləri ya onlara göz yumur, onları həvəsləndirir, hətta tabeliyində olan qoşunlara kütləvi qətllər və vəhşiliklər törətməyə əmr verir. Bu isə o deməkdir ki, “Putin gedəndən sonra da ölkə onun bir neçə onilliklər ərzində sponsorluq etdiyi cəmiyyətin kriminallaşması ilə üzləşməli olacaq”. Müqayisə üçün o, iddia edir ki, bu, “1990-cı illərin “lənətə gəlmiş” centlmen davranışı və ədəb modeli kimi görünəcək”.

Bu qorxunun əsas səbəbi rusların getdikcə daha çox silahlanmasıdır. Hətta 2022-ci il fevralın 24-dən əvvəl, Putinin Ukraynaya genişmiqyaslı işğalı başlayanda, bəzi müşahidəçilər Rusiya Federasiyasında şəxsi əllərdə 25 milyona yaxın silah olduğunu irəli sürdülər. Müharibələr istər-istəməz cəmiyyətə təkcə zorakılığa öyrəşmiş insanların deyil, həm də onlara bu cür hərəkətlər etməyə imkan verən silahların artmasına gətirib çıxarır. Bu təhlükəyə cavab olaraq, fevral ayından bəri getdikcə daha çox rusiyalı silah və sursat alır, beynəlxalq sanksiyaların onların bu cür müdafiə vasitələrinə çıxışını məhdudlaşdıracağından və ya veteranlar geri dönsələr belə, silahları onların əli çatmayan qiymətlərə qaldırılacağından qorxurlar.

Rusiya hökuməti indi silah sahibliyi ilə bağlı yeni və daha məhdudlaşdırıcı qanunlar üzərində düşünür. Həqiqətən də, Putin keçmişdə belə tədbirləri ritorik şəkildə dəstəkləyib. Ancaq az sayda rus düşünür ki, qanunlar adi ruslarla zorakı cinayətkarlar, hətta dövlət və yeni silahlı vətəndaşların hissələri arasında ölümcül toqquşmaların qarşısını ala bilər.

Xüsusilə əlamətdar olan odur ki, Rusiyanın sadə sakinləri artıq keçmiş münaqişələrin veteranlarının təcrübələri əsasında indiki müharibə haqqında danışırlar. Hazırda hərbi xidmətə cəlb olunan gənc tatarın anası bildirib ki, oğlunun Ukraynada xidmət etməsinə qarşı olmasının səbəbləri arasında Əfqanıstanın təsirləri də var. Onların bir çoxu xidmətlərinə görə medallar almış, həm də fiziki və psixoloji cəhətdən şikəst qalmışdılar. Bəziləri içki içkiyə qurşandı, cinayətkar oldu və ya hətta psixi problemlərdən əziyyət çəkdi. İndi Moskva çağırışçılara söz verir ki, onlar Ukraynada xidmət etməyə hazır olsalar, real fayda əldə edəcəklər.

Bütün bunlarda müsbət bir şey görmək çətin olsa da, bir rusiyalı analitik buna cəhd edib. Üç il əvvəl MBC xəbərlərinin redaktoru Sergey Prostakov hesab edirdi ki, geri qayıdan Əfqanıstan veteranları həm müsbət, həm də mənfi rol oynayıb. Onun sözlərinə görə, Əfqanıstan veteranları öz maraqlarını müdafiə etmək üçün təşkilatlar yaratmaqla 1980-ci illərin sonu və 1990-cı illərin əvvəllərində Rusiyada vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına kömək ediblər. Ukrayna müharibəsi veteranları çətin ki, oxşar rolu oynaya bilsinlər, Çeçen müharibələrinin veteranları Putin Rusiyasının yeni reallığı altında təşkilatlanmayıblar. Ancaq bu, mümkün deyil və hər şeyə baxmayaraq, yenidən baş verə bilər. Bu səbəbdən Rusiyada yeni və daha şiddətli cinayət dalğasının təhlükələri ilə birlikdə bu tendensiyalar mümkün qədər diqqətli olmağı tələb edir.Strategyvision.org

image-ads_728x90

  • whatsapp
  • messenger
  • telegram
  • vkontakte
  • odnoklassniki