image-ads_2000x150
image-279323448_2056867154486052_5534541317268311774_nbackend

Minlərlə yəhudini xilas edən azərbaycanlı Şindler: Əbdül Hüseyn Sərdari almanları necə aldatdı?

image-ads_728x90

O, 1914-cü ildə İranda əsilzadə ailəsində anadan olub. Ata tərəfdən soyu İrəvan xanı Hüseynəli xan Ziyadoğlu-Qacarın sülaləsindən gəlirdi. Babası Məhəmmədhəsən xan Sərdar İrəvani Qacar şahzadəsi, Abbas Mirzənin qızı Mahruxsar xanım Fəxrəddövlə ilə evlənmişdi.

Əbdül Hüseyn Sərdari 1937-ci ildə İranın Paris səfirliyinə təyinat alır. 1940-cı ildə Fransanın çox hissəsi almanlar tərəfindən işğal edilir, xarici ölkə səfirlikləri, o cümlədən İran səfirliyi cənubda “Vişi rejimi” ərazisinə köçür. Amma Sərdari Parisdə qalır. Ona konsul səlahiyyətləri verilir.

Parisdə xeyli sayda İran yəhudiləri yaşayırdı. Alman irqi təsəvvürlərinə görə farsların ari irqinə mənsub olmasından istifadə edən Sərdari İran yəhudilərini xilas etməyə başlayır. O, almanlar üçün belə bir hekayə uydurur ki, İran yəhudiləri əslində yəhudi irqina aid deyillər, kökəncə farslardır, dinlərini dəyişdirdikləri üçün assimilyasiya olunublar.

Bundan əlavə, o, əslində İrana heç bir aidiyyatı olmayan yəhudilərə də ölkəsinin pasportunu verərək xilas edir. İran konsulunun bununla 3 minə qədər yəhudini ölümdən xilas etdiyi təxmin olunur. O, bunun üçün özünün şəxsi varidatını belə xərcləyir.

Sərdari 1950-ci illərin sonlarından istefaya çıxaraq Londonda yaşayır.

1965-1977-ci illərdə 12 il (İran tarixində hamıdan çox) İranın baş naziri olan Əmir Abbas Hoveyda Sərdarinin bacısı oğlu idi.

İran İslam inqilabından sonra təqaüdü kəsilən Əbdül Hüseyn Sərdari ömrünün son illərini ehtiyac içində yaşayır, Londondan Nottingemə köçməli olur. İran şahlarının və İrəvan xanlarının xələfi 1981-ci ildə birotaqlı mənzildə vəfat etdi.

Yadigar Sadıqlı

image-ads_728x90

  • whatsapp
  • messenger
  • telegram
  • vkontakte
  • odnoklassniki